Thêm mới vào Chuẩn và chỉnh.

Trần Đăng. Trong trường hợp này. Tưởng rằng qua cân thì độ xác thực sẽ không phải bàn nhưng điều tưởng như “minh bạch” ấy đã bị sự gian dối chen vào. Mớ rau như là chuyện dĩ nhiên của các bà nội trợ. Nhưng hiện giờ thì đã khác. Hơn lúc nào hết. Riết rồi thành quen nên họ bấm bụng cho qua. Có cả một dây chuyền “sản xuất cân đểu” để lừa người mua hàng. Sự chuẩn trong những trường hợp như vậy đã bị bóp méo. Sơn hà đang rất cần sự chuẩn không chỉ trong mỗi chiếc cân bán rau ở chợ. “Đồng tình” có tức thị đã thấy “chuẩn”.

Thế mà chuẩn xác đến độ không bao giờ xảy ra khiếu nại về “gian lận thương mại” trong những cuộc mua bán được “cân bằng tay” như vậy cả. Thiệt vài lạng thịt. Nhưng sẽ ra sao nếu chúng ta “bấm bụng cho qua” trước những thưa chả thực để rồi đưa ra những quyết sách làm thương tổn đến dân chúng? Chuyện tách hai huyện của Hà Nội đã được chóng vánh ưng chuẩn trong một kỳ họp HĐND mà các đại biểu chỉ kịp nhìn thấy 78 trang mỏng đề án trong vòng có.

Người đi chợ rất xa lạ với cái cân nếu họ chỉ mua mớ rau. Người mua hàng chịu thiệt về kinh tế do cân không chuẩn còn người giơ tay biểu quyết sẽ có lỗi với dân do họ kết nạp các tài liệu mỏng không trung thực.

Những chiếc-cân-cánh-tay của phần lớn đại biểu cũng đã giơ lên nhất trí với phương án tách huyện như đề án đã trình. “Cân tay công khai” để trao cho bên mua đúng với số tiền sẽ phải trả. Con vịt ở các chợ quê cũng không phải cân. Sự chuẩn xác của chiếc cân đã bị người bán hàng làm xô lệch. Chỉ “ước chừng” làm sao đó mặc cả người bán lẫn người mua đều có thể bằng lòng được.

Lạng củ do người bán hàng cân gian. Nhưng điều đáng nói là. Hết thảy dùng cân. Cổ nhân từng nói về sự gian dối khi cân đo: “Vặn cân bẻ móc”. Có cả một lực lượng hùng hậu về quản lý ở các chợ mà chuyện “mười lạng không phải một ký” cứ ngang nhiên lộng hành.

Nhưng bây chừ thì sự xác thực của chiếc cân đã bị làm sai từ gốc. Ấy mới là điều khó hiểu vậy. Người bán không dùng cân mà chỉ “cáp”. Người bán hàng không phải “vặn cân” như ngày trước mà họ công khai cả sự gian dối ấy trước mặt người mua. Sự thiệt hại ở hai trường hợp nói trên có thể khác nhau về mức độ nhưng niềm tin về sự chuẩn mực bị thương tổn thì rất giống nhau. Nhưng chắc chắn hệ lụy của việc giơ tay tán đồng ấy sẽ không như vài mớ rau.

5 phút thì quả là “nghiên cứu siêu tốc”. Cách đây chừng vài chục năm. Thậm chí mua bán cả những con gà. Năm bảy củ quả. Từ mớ rau muống cho đến cả hàng tấn sắt vụn đều phải qua cân. Người bán cầm mớ rau trên tay.